Liberale gemeente

Gealarmeerd door berichten in de media rond risicovolle grondexploitaties eens gekeken naar de jaarrekening van 2010. Rendementen uit het verleden geven tenslotte een leidraad voor de begroting in de toekomst. 

In de commissie vergadering Bestuur, Financiën en Economie geeft wethouder Vermeulen (D66) daarom een verkeerde voorstelling van zaken. Lasten in investeringen als aankoop van grond, hoe klein dan ook zijn namelijk niet zo incidenteel als beweerd zoals ook uit rapport van Deloitte blijkt. Steeds meer gemeenten komen hierdoor in een situatie waar de grote bouwbedrijven zich enige tijd geleden in bevonden door overmatige grondposities. Tot begin van de crisis waren grondexploitaties voor veel gemeenten nog een winstmaker waar leuke dingen van gedaan konden worden. Zoals COELO in onderzoek uit 2002 aangeeft zaten in gemeentelijke jaarrekeningen daarom vaak stille winsten doordat waarderingen in grondexploitaties te laag waren. Meevallers hiermee konden, soms buiten de boeken om gebruikt konden worden om de tegenvallers in begroting stilletjes te effenen. Helaas zijn deze stille winsten snel ingedampt en zitten colleges nu met schreeuwende verliezen maar blijven verplichtingen ongewijzigd. Jaarrekening van 2010 van Noordoostpolder laat zien dat gemeente achteruit boert en daarom wordt komend jaar niet alleen OZB flink verhoogd maar ook voorzieningen uitgekleed en steeds vaker de reserves aangesproken.

Verhoging van OZB lijkt procentueel trouwens verdacht veel overeen te komen met de verlaging van rendementen op grond exploitaties. Dat onderschrijft de conclusies van Leo Verhoef, een klokkenluider die stelselmatig door fracties genegeerd wordt. Opmerkelijk omdat zulk gedrag eerder tot verrassingen met banken als DSB, IceSave en landen als Griekenland leidde. Maar in het land der blinden blijft eenoog koning en dus was er in vergadering alleen wat gemok van sommige fracties over de oneerlijke verdeling van subsidies voor sport. Ingegeven door klachten van verenigingsbesturen die hun, door de gemeente in eigendom gegeven accommodaties om te bezuinigen op onderhoud, hebben laten verkrotten. Een lot dat mogelijk ook de Poldertoren beschoren lijkt nu blijkt dat onderhoud steeds duurder wordt. Veel gebouwen in de Noordoostpolder zijn namelijk tijdens opbouwjaren op meest economische wijze gebouwd. Nu extra’s uit grondexploitatie door herontwikkelingen en afwaarderingen komende jaren niet meer te verwachten zijn probeert gemeente op grote schaal haar verplichtingen te verzaken.

Correcties op alle lopende exploitaties werken uiteindelijk ook door in de WOZ-waarden waarmee uiteindelijk inkomsten uit OZB lager uitvallen dan geprognosticeerd. En dat is niet incidenteel maar structureel want anders hoefde deze ook niet drastisch verhoogd te worden. Schraalhans wordt dus keukenmeester en gemeente beperkt zich tot minimale inspanningen voor educatie, onderhoud aan openbare werken en veiligheid. Eufemistisch worden deze maatregelen ombuigingen genoemd maar er valt niet recht te buigen wat krom is. Want Emmeloord is en blijft een dorp met stadspretenties die een veel te grote broek aantrekt als deze plannen gedekt moeten worden uit belastingen. Een bron van inkomsten die eigenlijk bedoeld is voor bekostigen van structurele verplichtingen die een gemeente heeft zoals goede gladheidbestrijding. Verwachten dat burgers eigen stoepje schoonvegen omschrijft dan ook aardig wat er straks gebeurt in de Noordoostpolder.